Planowane zmiany MKIDN w sprawie tzw. czystych nośników.
List SAIW CP do Wydawców

 

Szanowni Państwo, Drodzy Wydawcy,

trwające obecnie konsultacje społeczne dotyczące projektu rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie opłat od tzw. czystych nośników wywołały emocjonalne reakcje niektórych środowisk. Otrzymujemy sygnały, że do wielu z Państwa mogły dotrzeć niepokojące komunikaty, które zawierają twierdzenia niezgodne z faktami lub sugerujące zagrożenia, które nie istnieją.

W imieniu SAiW Copyright Polska chcemy odnieść się rzeczowo do tych informacji, ale przede wszystkim – pokazać Państwu, a za Państwa pośrednictwem publikującym u Państwa Autorkom i Autorom, dlaczego nowy system inkasa i podziału opłat reprograficznej oparty o SAiW Copyright Polska to uczciwe i potrzebne rozwiązanie dla całego sektora słowa, w tym także dla środowiska naukowego.

Są stwierdzenia, że po wskazaniu SAiW Copyright Polska do poboru i podziału opłat także dla twórców „naukowcy zostaną pozbawieni głosu i środków”. Tymczasem to właśnie dotychczasowy model repartycji pozbawiał prawa do wynagrodzenia zdecydowaną większość twórców, tych spoza bardzo wąskiego grona akademickiego. Wskazanie SAiW Copyright Polska otwiera system na wszystkich autorów i zapewnia dalszy realny dostęp do środków także naukowcom – bez ograniczeń wydawnictw, lat wydania czy tytułów.

© Czego dotyczy zmiana?

Projekt rozporządzenia MKiDN:

• aktualizuje listę urządzeń objętych opłatami reprograficznymi (np. dodając do niej smartfony), co przełoży się na znacznie wyższe rekompensaty zarówno dla wydawców, jak i autorów, jako że każda grupa ma zapewniony ustawowo 50% udział w dzielonych środkach,
• porządkuje podział opłat między trzy sfery: audio, wideo i reprografię na zasadzie ich równo-rzędności oraz – co najważniejsze – wskazuje jedną, wyspecjalizowaną organizację zbioro-wego zarządzania (OZZ) dla sektora słowa: SAiW Copyright Polska. Jest to historyczna szansa dla środowiska wydawniczego!

Dotychczas sektor słowa był traktowany marginalnie w porównaniu do sektorów muzycznego i audiowizualnego, co przekładało się na brak możliwości ochrony interesów autorów i wydawców w internecie, w edukacji czy wobec sztucznej inteligencji. Teraz po raz pierwszy uzyskuje systemowo równoprawne miejsce.

© Dlaczego SAiW Copyright Polska?

 

1. Jedna organizacja przeznaczona dla sektora słowa

SAiW CP została powołana przed ponad 20 laty wyłącznie dla autorów i wydawców utworów słownych: literackich, naukowych, dziennikarskich, edukacyjnych. To nie organizacja ogólna, lecz wyspecjalizowana, działająca na rzecz całego środowiska tekstowego – bez uprzywilejowania jednej jego grupy.
Działająca w sferze opłat reprograficznych od ponad 20 lat. Uzyskująca inkaso większe od innych OZZ, na podstawie tych samych przepisów.
Dbająca o relacje z płatnikami opłat i sprawny system dochodzenia należności. Zatrudniająca specjalistów związanych z rynkiem książki i zbiorowym zarządzaniem prawami autorskimi, którzy na co dzień są do Państwa dyspozycji.

2. Równość i reprezentacja autorów

Autorzy mają w SAiW CP pełną reprezentację:

• SAiW Copyright Polska to przykład równorzędnego modelu współpracy autorów i wydawców w ramach jednej OZZ, we wspólnym interesie wzmocnienia ochrony twórczości,
• już obecnie połowa członków Zarządu i Komisji Rewizyjnej to osoby proponowane przez autorów, co gwarantuje Statut – drugą połowę proponują wydawcy,
• w ramach Walnego Zebrania Członków działają równoprawne grupy członkowskie autorów i wydawców oraz mechanizmy unikania konfliktu interesów,
• zasady podziału opłat są jasne, zgodne z ustawą o prawie autorskim – 50% dla autorów, 50% dla wydawców – i nie mogą być jednostronnie zmienione, ani przez rozporządzenie, ani tym bardziej – przez OZZ. Autor nie może zrzec się ani przenieść na wydawcę swojego prawa do wynagrodzenia z tego tytułu.

3. Transparentność i zaufanie – dla każdego uprawnionego na rynku słowa

SAiW CP już od 10 lat obsługuje autorów, wypłacając wynagrodzenia za wypożyczenia biblioteczne (PLR). Reprezentujemy w tej sferze także wydawców. Kontrola MKiDN potwierdziła wzorowe wykonywanie tego zadania – bez żadnych zastrzeżeń, uwag czy zaleceń pokontrolnych, co dotychczas rzadko, o ile nigdy, się nie zdarzało. Raport jest dostępny publicznie.

Od ponad 20 lat SAiW CP dzieli i wypłaca opłaty reprograficzne na rzecz wydawców. Dzielone środki, po potrąceniu niezbędnych kosztów, trafiają do ponad 950 wydawców z całego rynku książki (realizowane obecnie poza SAiW Copyright Polska wypłaty opłat reprograficznych dla autorów obejmują autorów publikujących u zaledwie kilkunastu wydawców). W Copyright Polska równie skutecznie jak dla wydawców może być realizowany podział i wypłata w przypadku wszystkich, równo traktowanych autorów.

4. Rzeczywiste wsparcie całego środowiska słowa

W przeciwieństwie do praktyki wypłacania środków niemal wyłącznie naukowcom wybranych wydawców (autorom publikującym u kilkunastu wydawców) SAiW CP wypłaca opłaty reprograficzne:

• na podstawie danych o wydanych książkach pozyskiwanych od samych uprawnionych,
• zweryfikowanych danymi Biblioteki Narodowej

oraz wynikami obiektywnych badań statystycznych, reprezentatywnych dla całego rynku książki i aktualnych praktyk kopiowania.

Obecnie wypłacamy opłaty ponad 950 wydawnictwom i posiadamy kompleksowe metadane o Państwa repertuarze wydawniczym, uwzględniające autorów z różnych dziedzin, w tym naukowych, edukacyjnych, literackich, dziennikarskich. SAiW CP nie różnicuje twórców z uwagi na rodzaj twórczości czy miejsce publikacji.

5. Aktywne wspieranie kultury, autorów, ochrony prawa autorskiego

SAiW Copyright Polska aktywnie wspiera kulturę słowa, autorów i prawo autorskie przez:

• fundowanie nagród dla autorów w konkursach na książkę roku i książkę historyczną,
• sponsorowanie Fundacji Powszechnego Czytania jako jej partner strategiczny, wiedząc że roz-wój czytelnictwa to wspólna sprawa całego środowiska ludzi książki,
• wspieranie nagród dziennikarskich promujących czytelnictwo (we współpracy z Polską Izbą Książki),
• wspieranie inicjatyw Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich przeciwdziałających ła-maniu prawa autorskiego na uczelniach,
• sponsorowanie konferencji naukowych o prawie autorskim,
• wydawanie „Kwartalnika Copyright Polska” poświęconego w całości prawu autorskiemu na rynku wydawniczym.

6. Dbanie o interes autorów w konsultacjach publicznych i w procesie legislacyjnym

To m.in. dzięki naszym wieloletnim, konsekwentnym staraniom i zaangażowaniu międzynarodowemu udało się wprowadzić w 2016 r. w Polsce system wynagrodzeń za użyczenia biblioteczne (PLR), z którego środowisko korzysta już od dziesięciu lat, a następnie znacząco zwiększyć środki z dofinansowania na kolejną dekadę funkcjonowania programu. Jednocześnie prowadzimy intensywne działania w celu rozszerzenia systemu wynagrodzeń za użyczenia biblioteczne na biblioteki akademickie i szkolne.

W czasie procedowania nowelizacji prawa autorskiego z 2024 r. to my walczyliśmy i nadal podejmujemy działania zmierzające do wprowadzenia uczciwych zasad dozwolonego korzystania z twórczości w procesie dydaktycznym i w badaniach naukowych, z zapewnieniem ochrony praw twórców i wydawców. Dążymy też do poprawy zasad odnoszących się do eksploracji tekstów i danych przez sztuczną inteligencję. Kontynuujemy nasze starania o przyjęcie nowych przepisów lepiej zabezpieczających interesy autorów i wydawców.

© Nowy system to szansa – nie zagrożenie

Poparcie dla wskazania jednej, OZZ dla sektora słowa – SAiW Copyright Polska – to:

• uporządkowanie chaosu, koniec z zalegającymi środkami do wypłaty,
• likwidacja wykluczenia rzesz autorów z realnej możliwości partycypowania w rekompensacie,
• transparentność i równe prawa wszystkich autorów i wydawców,
• pełna skuteczna reprezentacja autorów i wydawców,
• realne, terminowe wypłaty środków – jako wydawcy wiedzą Państwo, jak niezawodnie działa repartycja SAiW Copyright Polska i liczymy na to, że przekażą Państwo tę wiadomość publiku-jącym u Państwa Autorom,
• a przede wszystkim uzyskanie przez środowisko wydawnicze sektorowej i wyspecjalizowanej organizacji zbiorowego zarządzania, która będzie równoprawna z pozostałymi sektorami kre-atywnymi po raz pierwszy w historii zbiorowego zarządzania w Polsce.

Dziękujemy za zaufanie, które od lat otrzymujemy. Jesteśmy otwarci na rozmowę, współpracę i dzielenie się dodatkowymi informacjami – również na potrzeby zgłoszeń w ramach trwających konsultacji publicznych, w których można zabrać głos, wysyłając swoje stanowisko do 22 sierpnia br. pod wskazany w konsultacjach adres e-mail Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego: dpaif@kultura.gov.pl

Tylko dzięki Państwa szerokiemu poparciu i dzięki poparciu publikujących w Państwa wydawnictwie Autorów możemy zyskać szansę, by działać jeszcze skutecznej.

Załączamy treść tego listu w pliku pdf, gdyby chcieli się Państwo nim podzielić ze swoimi autorami i znajomymi Wydawcami - List SAiW Copyright Polska do Wydawców.pdf

Z wyrazami szacunku
Zespół SAiW Copyright Polska